Manipülasyon nedir?

Manipülatörler aramızdadır ve topluma entegre olurlar. Onların motivasyonu genellikle narsisistik bir boşluktan ibarettir ve onların amacı farketmeden sizi yanlış yönlendirmektir. Onlar bizim patronumuz, komşumuz, bir meslektaşı, müşteri, uzak veya yakın bir akraba olabilirler. Veya herhangi bir arkadaş. Kendinize de manipülasyon uygulayabilirsiniz.

Çevremizde olsalar da, bu insanları tespit etmek kolay değildir. Özellikleri ve kişilik özellikleri belli değildir.

Bir manipülatörün mağduru olmak zarar verebilir. Bundan haberdar olmak ve manipülasyon'dan başa çıkmak için yararlı araçlara sahip olmak önemlidir.

Bir manipülatör ile uğraştığımızı anlayabilmek için, önce muhatabımızı gözlemlemeliyiz. Aynı zamanda, bir durum bizi rahatsız ettiğinde bedenimiz tarafından hissedilen hislere önem vermeliyiz ve etkileşimin dinamiğine dikkat etmeliyiz.

Size "manipulasyon" kelimesinin size ne ifade ettiğini sorarsam, bu konsepti tanımlamak için "sapık", "profesyonel yalancı" veya "hasta" gibi negatif etiketler kullanabilirsiniz. Her insan için, manipülasyon, her zaman kasıtlı ve yıkıcı olarak kabul edilir.

Literatür, manipülasyonu insanları kendi bilgileri dışında veya istemedikleri hâlde etkileme veya yönlendirme anlatmaktadır. Bu etkileme ve yönlendirme sonucu insanlar davranış değişikliği ya da kanaat değişikliği gösterebilirler.

Örneğin : birine "evet" dediniz ve daha sonra neden istemediğiniz bir şeyi kabul ettiğinizi kendinize sorarsınız. Yada biri size « sen daha iyi bilirsin ama öyle (yani benim gibi) düşünursen, onu bu şekilde yaparsan, senin için daha karli olur » diyerek sizi yönlendiriyor. Eğer kendinizi bu durumlarda buldusanız, bilin ki manipüle ediliyorsunuz.

Bazen bilinçli ya da bilinçsizce kullanılan manipülasyon, farklı biçimlerde ve amaçlarla dayanır. Fakat manipüle edildiğinizi nasıl anlarsınız?

Bir manipülatörün karşı karşıya olduğumuz emin olmak için aşağıdaki soruları kendimize sormamı lazım :

📍Amaçı nedir? Manipülasyondan kim faydalanır? Bu sürecin çıkarları neler ve kimin hizmet ettiği?; 📍Hangi niyetle? Diğer kişinin, özgürce arzu etmediğiniz bir davranışı veya düşünceyi değiştirmenize neden olacak net bir isteği var mı?; 📍Karşınızdaki kişiyi bakış açısı nedir? Manipüle edilen kişi bir insan olarak mı değerlendirilir, yoksa manipülatörün hedeflerine ulaşmasını sağlayacak bir nesne için mi alınır?;

Farklı manipülasyon çeşitleri.

Artık manipülasyon konsepti nedir öğrendiniz. Ancak, çeşitli manipülasyon biçimlerinin olduğunu biliyor muydunuz? Aşağıdaki noktalar, hangi manipülasyon ile karşılaştığınız ve içinde bulunduğunuz durumu etkisiz hale getirmenin yollarını anlamanıza yardımcı olacaktır.

🔸️Cehalet manipülasyon (veya beceriksiz manipülasyon), en yaygın manipülatif tekniktir. Bu teknik, sizi bilinçli olarak manipüle etmeyen kişiler tarafından kullanılır. "Cahil" manipülatör sizden bir şey istemektedir fakat istediğini nasıl alacağını bilmez. Bu nedenle, bu tür bir manipülatör sizi yargılar, sessizliği kullanır, sizi suçlar ve duygusal şantajı yapar. ▶️Cehalet manipülasyon ile nasıl baş edilir? Net bir cevap verin. Sorunuzu, sizi rahatsız eden davranışı, tam olarak ifade edin. Agresif olmayın. Duygularınızı tanımlayın ve adlandırın. Son olarak, gelecek için dileklerinizi olumlu bir şekilde formüle edin. Karşınızdaki kişiyi yargılamayın çünki bilinçli bir şekilde size manipüle etmezler.

🔸️Ego manipülasyonu. Mağdurların ihtiyaçlarına önem vermeyen ve kendi çıkarlarına hizmet etmeyi amaçlayan bir insandır. Aynı zamanda, zarar vermek istemeyen bir insandır. Bu oportünistler, şefkatsizlikten muzdarip, mutsuz ve başarısızlıktan korkarlar. ▶️Bu tür bir manipülatör ile karşılaştığınızda, daha önce açıklanan yöntemi uygulayabilirsiniz. Eğer işe yaramazsa, manipülatörün mekanizmasını sökun ve muhatabınızın niyetlerini kavradığınızı gösterin.

🔸️Yıkıcı manipülasyon veya sapık manipülasyon en çok konuştuğumuz, ama neyse ki en az uygulanan, bir manipülsyon idir. Bu insanlar karşıdanki mağduru zorla sahip çıkmak ister, ona hakim olmak ister, kendisini suçluluk hissetmesini ister ve kafa karışıtırır. Bu manipülatör durumdan zevk alır. Insanı fiziksel izolasyona ve manipüle edilenin psikolojik yıkımına kadar kontrol etmeye çalışır. Merhamet yada pişmanlık hissleri yaşanmıyorlar. ▶️"Sapık manipülasyonu" uygulayan kişiden kaçması kuvvetle tavsiye edilir, çünkü bu tür bir kişinin kişiliğini değiştirmek son derece zordur. Neden? Çünkü manipülatörün acılarınızı anlaması mümkün değildir. Kişisel faydalar ilişkinizden çok daha önemli ve ödüllendirici idir.

🔸️Son olarak, dürüst ve olumlu bir manipülasyon şekli vardır. Yardımsever manipülatör ilginize göre hareket etmek ve özgürlüğünüzü geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu durumda, manipülatör sizi bir insan olarak kabul edilir ve aranızdaki iletişimin kalitesini geliştirmek ister. ▶️Yardımsever manipülasyon, diğer insanı kendi değerleri ve düşünceleriyle bir özne olarak ele alır. Bu tür bir manipülasyon bir manipülasyon olarak kalmaya devam ediyor, ancak bizim iyiliğimize yönelik. Her gün, çocuklarımıza, ebeveynlerimize, sevdiklerimize ya da dostlarımıza iyi bir amaç için yardımsever manipülasyon kullanırız. Demek ki, yardımsever manipülasyon çalışması için, yalan, danışmanlık, suçluluk, duygusal şantaj çağrısı gibi bu tür ilişkilerde çelişkili yöntemler kullanmamak en iyisidir. Bu yöntemler, kısa vadede istenen etkiye sahip olabilir, ancak uzun süreli manipülatif-manipüle ilişkisine zarar verebilir.

Eğer bu tip davranışlarla karşı karşıya kaldığınızı düşünüyorsanız, en ufak şüpheleriniz dahi varsa hislerinize daima güvenin ve uzaklaşın.

Derya Selin Kazkondu, psikolog-victimolog.

Facebook : Deryakazkondupsychologuevictimologue/

Instagram : @psykopostdk

twitter : @Derya_Selin_Kzd


#manipülasyon #manipülatör #Yardimsever #ego #Yıkıcı #cehalet #manipülasyonçeşitleri